Küresel pazarlara açılmak, pek çok girişimcinin en büyük hayali. Ancak bu heyecan verici yolculuk, beraberinde büyük maliyetler ve riskler getirir. Pazarlama faaliyetleri, fuar katılımları, yurt dışı ofis açılışları… Tüm bunlar ciddi bütçeler gerektirir ve özellikle KOBİ’ler için aşılmaz bir duvar gibi görünebilir.
Peki ya size, bu maliyetlerin büyük bir kısmını devletin üstlendiğini söylesek? Evet, doğru duydunuz. Türkiye Cumhuriyeti, ihracatçılarını küresel rekabette güçlendirmek adına, bazı programlarda 5 milyon TL’ye kadar ulaşabilen çok ciddi destekler sunuyor. Bu rakam, sadece bir teşvik değil, aynı zamanda size nefes aldıracak, vizyonunuzu gerçekleştirecek dev bir finansal kapıdır.
Bu makale, size bu büyük potansiyeli nasıl gerçeğe dönüştüreceğinizi, hangi desteklerin sizin için uygun olduğunu ve bürokratik süreçlerde kaybolmadan adım adım nasıl ilerleyeceğinizi öğretecek. Amacımız; yazıyı bitirdiğinizde “Artık yapabilirim!” diyebileceğiniz, somut bir yol haritası sunmaktır. Unutmayın, ihracat sadece büyük firmaların işi değil, cesaretle ve doğru bilgiyle yola çıkan her girişimcinin hakkıdır.
İhracat Destekleri Nedir ve Neden Hayati Önem Taşır?
İhracat destekleri, ülkelerin dış ticaret hacmini artırmak, yerel firmaların uluslararası rekabet gücünü yükseltmek ve döviz girdisi sağlamak amacıyla uyguladığı teşvik mekanizmalarıdır. Türkiye’de bu destekler büyük ölçüde Ticaret Bakanlığı ve çeşitli ilgili kurumlar (KOSGEB, Eximbank) aracılığıyla yürütülür.
Bu destekler genellikle hibe (geri ödemesiz) veya faizsiz kredi şeklinde sunulur, ancak ihracat desteklerinin büyük çoğunluğu “geri ödeme (reimbursement)” prensibine dayanır. Yani siz önce harcamayı yapar, sonra faturanızı ve kanıtlayıcı belgelerinizi sunar ve devletin belirlediği oran ve üst limitler dahilinde ödemenizi geri alırsınız. Bu model, finansal planlamada dikkatli olmayı gerektirir.
İhracatın Girişimcilikteki Rolü ve Finansal Özgürlük
Neden ihracat yapmalısınız? Finansal bağımsızlık arayışında olan bir girişimci için ihracat, tek bir pazara bağlı kalmanın riskini ortadan kaldırır ve gelir akışınızı döviz bazında çeşitlendirir. Dünya genelinde yaşanan ekonomik dalgalanmalarda, yerel piyasaların durgunluğundan daha az etkilenmenizi sağlar.
- Gelir Çeşitliliği: Birden fazla pazara satış yapmak, operasyonel riski dağıtır.
- Döviz Kazancı: Yurt dışına satış yapmak, TL’nin değer kaybetmesine karşı doğal bir koruma sağlar.
- Kurumsal İtibar: Uluslararası pazarda yer edinmek, markanızın güvenilirliğini ve değerini katlar.
Devletin sunduğu destekler ise, bu kapıları çalmak için gereken ilk sermaye engelini büyük ölçüde hafifletir. Örneğin, bir fuara katılım maliyetinin %50’sini geri alabiliyorsanız, bütçenizi iki kat daha verimli kullanma şansına sahip olursunuz.
Destek Mekanizmalarının Temel Taşıyıcıları
Türkiye’deki ihracat desteklerinin ana merkezi Ticaret Bakanlığı’dır. KOSGEB daha çok KOBİ’lerin yerel gelişimine odaklanırken, ihracata yönelik en kapsamlı ve yüksek limitli programlar Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilir. Karşınıza en sık çıkacak ana başlıklar şunlardır:
- Pazara Giriş Destekleri: Hedef pazarı araştırma, rapor hazırlama, yurt dışı ofis/depo kira destekleri.
- Markalaşma ve Tanıtım Destekleri: Yurt dışı reklam, tanıtım, fuar ve organizasyon destekleri. (Turquality/Marka Desteği bu kategoride en yüksek limitlere sahiptir.)
- E-İhracat Destekleri: Yurt dışı e-ticaret sitelerinde yapılan harcamalar, depo, lojistik ve danışmanlık destekleri.
- Tasarım ve AR-GE Destekleri: Ürün geliştirme ve tasarım tescil maliyetlerinin karşılanması.
5 Milyon TL’lik Destek Kapasitesinin Sırrı: Hangi Programlar Bu Düzeye Çıkar?
Hemen belirtelim: Tek bir faturanızın tamamını 5 milyon TL olarak devletten geri almanız pek olası değildir. Bu üst limit, genellikle süreç bazlı ve stratejik programların toplamında, belirli bir dönem (genellikle 4 veya 5 yıl) boyunca firma başına tahsis edilen maksimum tutarı ifade eder.
5 milyon TL ve üzerindeki destek limitlerine ulaşmak, KOBİ ölçeğinin ötesine geçmeyi hedefleyen, yüksek katma değerli ve rekabet gücü yüksek markalar için tasarlanmıştır. Bu seviyelerdeki desteklerin anahtarı: Markalaşma ve Stratejik Pazara Giriş.
Marka ve Turquality Destek Programları
Eğer global bir marka olmayı hedefliyorsanız, en yüksek destek limitlerini bu programlarda bulursunuz. Turquality (Türkiye’nin küresel markalaşma programı), devletin bir markaya yatırım yaptığı, uzun vadeli ve yoğun bir programdır. Bu programa giren firmalar, sıradan ihracat desteklerinden çok daha yüksek oranlarda ve limitlerde faydalanırlar.
Turquality ve Marka Desteği Karşılaştırması
Marka Desteği: Bu program, Turquality’e girmek için hazırlık aşamasındaki firmalara yöneliktir. Marka tescili, danışmanlık, tanıtım ve fuar giderleri gibi kalemlerde destek sağlar. Yıllık limitler milyon TL seviyesindedir, ancak Turquality kadar yüksek değildir.
Turquality: Bu, adeta bir ulusal şampiyonluk ligidir. Programa kabul edilen firmalar, 5 yıllık süre zarfında çok geniş bir yelpazedeki harcamaları (tanıtım, kira, danışmanlık, personel, sertifikasyon) çok yüksek oranlarda (%50-%70) geri alabilirler. Programın toplam üst limiti, firmanın büyüklüğüne ve stratejik hedeflerine göre belirlenir ve 5 milyon TL’yi rahatlıkla aşabilir.
- Turquality Ana Faydaları:
- Stratejik Yönetim Danışmanlığı (%50-%70 oranında desteklenir).
- Yurtdışı Birim Kira Giderleri (Kapsamlı ve yüksek limitli).
- Yurt Dışı Tanıtım, Reklam, Halkla İlişkiler Faaliyetleri.
- Personel Giderleri (Belirli uzman pozisyonları için).
Kritik Uyarı: Turquality ve Marka Programına girmek zorludur. Firmanızın belirli bir ciro, ihracat hacmi ve kurumsallık seviyesinde olması beklenir. Bu programlar, sıfırdan başlayanlar için değil, belirli bir büyüklüğe ulaşmış, ancak şimdi küresel sıçrama yapmak isteyenler için tasarlanmıştır.
Yurt Dışı Pazara Giriş Belgeleri ve Pazarlama Destekleri
Destek limitlerinin artmasında rol oynayan diğer büyük kalemler, pazarlama ve pazara giriş faaliyetleridir. Uluslararası pazarda yer edinmek için gerekli olan sertifikasyon, tescil ve yerel ofis/depolama maliyetleri ciddi limitlerle karşılanır.
Örneğin, bir Avrupa ülkesinde depo kiralamak veya ofis açmak zorunda kaldınız. Ticaret Bakanlığı bu birimlerin kira giderlerini, her bir birim için yıllık belirlenen bir limite kadar ve %50-70 oranında karşılar. Birden fazla ülkede birim açmanız durumunda, bu limitler hızla artar ve genel firma üst limitine yaklaşmanızı sağlar.
Örnek Senaryo (Pazara Giriş):
Diyelim ki, yüksek teknolojili bir ürün üreten bir KOBİ’siniz. Amerika pazarına girmek için:
- Gerekli FDA sertifikasyonları için 100.000 TL harcadınız. (Desteklenir)
- New York’ta bir showroom veya depo kiraladınız. Yıllık kira 500.000 TL. (Bakanlıkça belirlenen limit dahilinde desteklenir)
- Hedef pazarda dijital reklam kampanyası başlattınız. Yıllık maliyet 300.000 TL. (Desteklenir)
Bu gibi yüksek maliyetli ve çoklu faaliyetler, destek limitinizi hızla milyon TL seviyelerine taşıyacaktır.
Adım Adım Başvuru Süreci: Bürokraside Kaybolmayın!
Devlet desteklerinden yararlanmak, biraz formalite ve çokça sabır gerektirir. Ancak bu süreç, sanıldığı kadar karmaşık değildir. Temel kural: Destek alacağınız faaliyeti yapmadan önce mutlaka kuruma bildirim yapmalı ve tüm süreçleri belgelendirmelisiniz.
Adım 1: Yetki ve Kurumsallaşma
Destek başvurularını yapabilmek için öncelikle firmanızın bazı temel şartları yerine getirmesi gerekir. Özellikle KOBİ olmayan veya henüz ihracata başlamamış firmalar için bu adım hayati önem taşır.
- Statü Belirleme: Firmanızın KOBİ tanımına uyup uymadığını kontrol edin. (Çoğu destek KOBİ’lere daha yüksek oran sunar.)
- İhracatçı Birliğine Üyelik: Ticaret Bakanlığı desteklerinden faydalanmak için genellikle ilgili İhracatçı Birlikleri’ne üye olmanız gerekir.
- Belge Temini: Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri gibi temel kurumsal belgeleri eksiksiz hazırlayın.
Adım 2: Destek Ön Başvurusu ve Onay Mekanizması
Geri ödeme alabilmeniz için harcamayı yapmadan önce, planladığınız faaliyeti destek kapsamına almanız gerekir. Bu süreç artık büyük ölçüde dijital platformlar üzerinden (genellikle Destek Yönetim Sistemi – DTS) yürütülür.
Nasıl Başvurulur? (Mini Yol Haritası)
- Faaliyeti Tanımlayın: Hangi destek programından (Örn: Yurt Dışı Fuar Katılım Desteği) faydalanacağınızı netleştirin.
- Plan Oluşturun: Faaliyetin tarihini, bütçesini ve beklenen çıktıyı detaylıca raporlayın.
- DTS Üzerinden Başvuru: İlgili online sisteme (Ticaret Bakanlığı veya KOSGEB) giriş yaparak faaliyetinizi ön onay için sunun.
- Onay Bekleme: Başvurunuz kurum tarafından incelenir. Onay almadan yapılan harcamalar genellikle destek dışı kalır!
Önemli Not: Fuar katılımları gibi bazı desteklerde, ön başvuru süresi etkinlikten aylar önce sona erebilir. Takvimleri sıkı takip etmelisiniz.
Adım 3: Harcama ve Ödeme Başvurusu
Ön onayınızı aldınız ve faaliyeti gerçekleştirdiniz (Örneğin, yurt dışında bir dijital pazarlama ajansıyla anlaştınız). Şimdi sıra geri ödeme (tazmin) sürecinde.
- Fatura Düzeni: Tüm harcamaların firmanız adına kesilmiş olması ve ödemenin banka kanalıyla (dekontlarla) yapıldığının ispatlanması gerekir. Elden yapılan ödemeler veya üçüncü şahıs faturaları kabul edilmez.
- Harcamayı Kanıtlama: Sadece fatura yetmez. Örneğin reklam desteği için reklamın yayınlandığı mecrayı, reklam metnini ve hedef kitlenizi gösteren raporları sunmanız gerekir.
- Tazmin Başvurusu: Faaliyet bittikten sonra, belirlenen süre içinde (genellikle 6 ay) tüm belgelerle birlikte DTS üzerinden geri ödeme talebinizi iletin.
Bürokrasi sizi yorabilir, ancak unutmayın: Devlet, kamu parasını kullandığı için son derece titiz olmak zorundadır. Eksiksiz ve şeffaf belge sunumu, sürecinizi hızlandıracaktır.
En Çok Kullanılan İhracat Destek Programları Detaylı İnceleme
5 milyon TL’ye ulaşan limitler çoğunlukla Turquality ve stratejik pazarlama desteklerinde geçerli olsa da, KOBİ’lerin en çok faydalandığı, operasyonel süreçleri kolaylaştıran birçok başka destek de mevcuttur. Bu destekler, başlangıç aşamasındaki girişimciler için ilk adımları atmada mükemmel birer araçtır.
1. Yurt Dışı Fuar Katılım Destekleri
Fuar, uluslararası alıcılarla yüz yüze gelmenin en etkili yoludur. Devlet, hem yurt dışındaki sektörel fuarlara bireysel katılımı hem de ulusal katılım organizasyonlarını destekler.
- Destek Kapsamı: Stant kirası, stant kurulum giderleri, nakliye ve bazı durumlarda seyahat masraflarının bir kısmı.
- Destek Oranı ve Limiti: Genellikle harcamanın %50’si ile %70’i arasında değişir. Hedef pazarlar ve prestijli fuarlar için oranlar daha yüksektir. Yıllık ve fuar başına limitler belirlenmiştir.
- Kimler Faydalanır? Ürününü somut olarak sergilemek ve B2B ilişkiler kurmak isteyen tüm ihracatçılar.
Pratik İpucu: Ticaret Bakanlığı’nın “Hedef Ülkeler” listesini kontrol edin. Bu listedeki ülkelere yönelik fuar katılımları, daha yüksek destek oranlarından faydalanır.
2. E-İhracat Destekleri: Dijital Çağın İhracatçısı Olun
Artık fiziksel olarak seyahat etmeden de küresel pazarlara ulaşmak mümkün. E-ihracat, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için düşük maliyetli bir başlangıç sunar. Devlet, bu alandaki harcamalarınızı ciddi oranda destekler.
E-İhracat Programının Ana Bileşenleri
- Pazar Yeri Komisyon Giderleri: Amazon, Etsy, Alibaba gibi yurt dışı e-ticaret platformlarında yaptığınız komisyon ödemelerinin bir kısmı desteklenebilir.
- Dijital Pazarlama ve Tanıtım: Hedef ülkelere yönelik sosyal medya reklamları, arama motoru optimizasyonu (SEO) ve SEM giderleri desteklenir.
- E-İhracat Lojistik ve Depo Giderleri: Yurt dışındaki lojistik merkezlerinde tutulan stokların depo ve fulfillment (sipariş karşılama) maliyetleri.
- Danışmanlık: E-ihracat stratejisi, pazar yeri entegrasyonu ve dijital dönüşüm danışmanlık hizmetleri.
Bu destekler genellikle yüksek bir üst limite sahip olmasa da (yıllık yüzbinlerce TL seviyelerinde), hacmi küçük ama sayısı fazla olan KOBİ’ler için hayati önem taşır. Bu sayede, dijital pazarlama bütçeniz ikiye katlanmış olur.
3. Yurt Dışı Birim, Ofis ve Depo Kira Destekleri
Fiziksel varlık göstermek, global güvenilirlik için kritik öneme sahiptir. Ticaret Bakanlığı, yurt dışında açtığınız ofis, depo, showroom veya reyonların kira giderlerini destekler.
- Destek Süresi ve Oranı: Genellikle 4 yıla kadar ve %50 ila %70 oranında desteklenir.
- Limitler: Birim başına yıllık üst limitler belirlenmiştir. Turquality programında bu limitler çok daha yükseğe çıkar.
- Şartlar: Kira kontratının firma adına olması ve faaliyeti kanıtlayan belgelerin (örneğin açılış izni, personel çalıştırma belgesi) sunulması gerekir.
Bu destek, özellikle lojistik maliyetlerinizi düşürmek ve hedef pazarda yerleşik bir muhatap oluşturmak isteyen firmalar için paha biçilmezdir.
Riskler, Yükümlülükler ve Sürdürülebilirlik Stratejileri
Devlet destekleri muhteşem bir fırsat sunar, ancak bu, sınırsız ve risksiz bir finansman kaynağı demek değildir. Destek mekanizmalarını doğru kullanmak ve sürdürülebilir bir iş modeli kurmak, 5 milyon TL’lik potansiyeli gerçeğe dönüştürmenin anahtarıdır.
Finansal Yönetim: Destekler Nakit Akışını Nasıl Etkiler?
En büyük risk, desteklerin geri ödeme (reimbursement) esaslı çalışmasıdır. Şunu aklınızdan çıkarmayın: Önce siz finanse etmek zorundasınız.
Örneğin, bir fuar katılımı için 200.000 TL harcadınız. Bu paranın 100.000 TL’si desteklense bile, bu parayı size geri ödenmesi 3 ila 6 ayı bulabilir. Bu süre zarfında nakit akışınızın bu açığı kapatacak güce sahip olması gerekir.
- Gecikme Riskini Yönetin: Harcamayı, geri ödeme süresince firmanızı zora sokmayacak bir sermaye ile yapın.
- Eximbank Kredileri: Eğer bu harcamaları finanse etmekte zorlanıyorsanız, T.C. Eximbank’ın ihracat kredisi programlarını araştırın. Destek alırken, aynı zamanda kredilerden de faydalanabilirsiniz.
- Bütçe Gerçekçiliği: Destek oranınız %50 bile olsa, %50’lik kısmı ve tüm operasyonel maliyetleri kendi bütçenizin karşılayacağını unutmayın.
Desteklerin Kesilmesi veya Geri İstenmesi Riski
Devlet, destek verdiği faaliyetlerin amacına uygun ve etik kurallara uygun şekilde yürütüldüğünü denetler. Yanlış veya eksik beyanlar, sahte faturalar veya desteklenen faaliyetin iptal edilmesi, ciddi sonuçlar doğurabilir.
Ticaret Bakanlığı bu konuda çok katıdır. Eğer destekten haksız yere faydalandığınız tespit edilirse, ödenen tutar yasal faiziyle birlikte geri istenir. Bu durum, özellikle YMYL (Your Money Your Life) kapsamındaki finansal güvenilirlik açısından çok önemlidir.
Yapılması Gerekenler:
- Tüm belgeleri (fatura, dekont, sözleşme, rapor) eksiksiz, orijinal ve usulüne uygun tutun.
- Destek alınan faaliyeti, başvuruda belirtildiği gibi gerçekleştirin ve bu durumu kanıtlayın.
- Süresi dolan tazmin başvurularını ertelemeyin.
Uluslararası Pazarlama ve Sürdürülebilirlik
Destekler sizi kapıya kadar getirir; ancak o kapıdan içeri girmek sizin stratejinize bağlıdır. 5 milyon TL’lik destek almanız, markanızın uluslararası pazarda hemen başarılı olacağı anlamına gelmez. Destekler bittiğinde ayakta kalabilecek bir iş modeli şarttır.
Sürdürülebilirlik İçin Stratejiler:
- Pazarı Anlayın: Destekler sayesinde katıldığınız fuar ve yaptığınız araştırmaları sadece “harcama” olarak görmeyin. Bu verilerle pazarın ihtiyaçlarını öğrenin ve ürününüzü yerelleştirin.
- Yerel Ortaklıklar: Yurt dışı birim desteklerini kullanırken, o pazarda güvenilir distribütörler veya yerel ortaklarla çalışarak riskinizi azaltın.
- Dijital Varlığınızı Güçlendirin: E-ihracat desteklerini kullanarak sadece satış yapmakla kalmayın, markanızın uluslararası alanda arama motorlarında ve sosyal medyada güçlü bir iz bırakmasını sağlayın.
Unutmayın, destekler geçicidir; kurduğunuz marka kalıcı olmalıdır.
Girişimci Perspektifi: Destekleri Avantaja Çevirme Stratejileri
İhracat destekleri sadece maliyetleri düşürmekle kalmaz, aynı zamanda stratejik bir kaldıraç görevi görür. Doğru planlama ile rakiplerinize karşı büyük bir avantaj elde edebilirsiniz.
Destek Danışmanlığı: Desteğe Değer mi?
İhracat destek süreçleri, özellikle ilk kez başvuranlar için yorucu ve kafa karıştırıcı olabilir. Sürecin karmaşıklığı nedeniyle birçok girişimci destek danışmanlık firmalarından yardım alır. Peki, bu bir maliyet midir yoksa yatırım mı?
Uzman bir danışman, firmanızın hangi desteklerden maksimum verimle faydalanabileceğini belirler, başvuru ve raporlama sürecini hatasız yönetir. Bu, sizin zamanınızı ve enerjinizi asıl işinize (ihracat yapmaya) harcamanızı sağlar.
- Avantaj: Maksimum destek miktarına ulaşma, başvuru reddi riskini azaltma.
- Maliyet: Danışmanlık firmaları genellikle başarıya endeksli bir komisyon (%5-10 arası) veya sabit bir hizmet bedeli talep eder.
Küçük bir KOBİ iseniz ve ilk kez başvuruyorsanız, danışmanlık hizmeti almak, ilk başvurunuzun reddedilmesi riskini ortadan kaldırarak size zaman kazandırabilir.
Vaka Analizi: Dijital Ağırlıklı İhracatçının Destek Yolculuğu
İstanbul’da küçük bir yazılım firması olan ‘TechGlobal’, ürününü (B2B SaaS çözümü) öncelikle Avrupa pazarına satmak istiyor. Fiziksel fuarlar yerine dijital pazarlamaya ağırlık veriyorlar.
- Pazar Araştırması Desteği: İlk olarak hedef pazardaki rakipleri analiz eden raporlar hazırlatırlar ve bunun maliyetinin %70’ini geri alırlar (Pazara Giriş Desteği).
- E-İhracat Desteği: Google ve LinkedIn üzerinden AB ülkelerine yönelik dijital reklam kampanyaları yürütürler. Harcamalarının önemli bir kısmı bu destek kapsamında karşılanır.
- Marka Tescili: Avrupa Birliği’nde (EUIPO) markalarını tescil ettirirler. Tescil ve hukuki danışmanlık maliyetleri desteklenir.
Bu adımlarla TechGlobal, yüksek sermaye ihtiyacı olmadan, devlet desteklerini kaldıraç olarak kullanarak ilk yıl cirosunu %40 artırır ve 5 milyon TL’lik destek potansiyelinin ilk basamaklarını tırmanmaya başlar. Stratejileri, parayı fiziksel varlık yerine akıllı tanıtıma yönlendirmektir.
Sonuç: Şimdi Sıra Sende, Milyonluk Kapıyı Çalmaya Hazır mısın?
İhracat Destekleri – Devlet 5 Milyon TL’ye Kadar Karşılıyor mottosu, sadece büyük bir finansal vaat değil, aynı zamanda Türkiye’nin global arenada markalaşma hedefinin de bir göstergesidir. Bu destekler, size risk alabilme, büyük düşünme ve hayallerinizi uluslararası ölçeğe taşıma cesaretini verir.
Bugün bu makaleyi okuyarak attığınız adım, finansal okuryazarlığınızın ve girişimcilik ruhunuzun bir kanıtıdır. Unutmayın, en büyük destek, sizin kendi işinize olan inancınız ve pazara sunduğunuz eşsiz değerdir. Devlet destekleri bu değeri parlatacak bir araçtır, bir amaç değil.
Harekete Geçirici Son Adımlar
Bürokrasi gözünüzü korkutmasın. Başlangıçta ihtiyacınız olan sadece üç şey var:
- Yetkili Kurumu Belirle: İhracat destekleri için ana muhatabınız Ticaret Bakanlığı (DTS sistemi) ve ilgili İhracatçı Birlikleri’dir. Hemen üyelik ve sistem girişlerinizi tamamlayın.
- Stratejinizi Netleştirin: Hangi pazara, hangi destekle gireceksiniz? Turquality hayaliniz varsa, önce Marka Desteği programına girmeye odaklanın. Küçük adımlarla başlayın.
- Profesyonel Destek Almaktan Çekinme: İlk başvuru süreçlerinde bir danışmanla çalışmak, hatalı başvuru nedeniyle yaşayacağınız zaman ve para kaybını önler.
Dış pazarlarda rekabet etmek zor olabilir, ancak bu zorlukları aşmak için arkanızda güçlü bir devlet desteği olduğunu bilmek, size ihtiyacınız olan motivasyonu verecektir. Hazırlanın, planlayın ve küresel pazarda iz bırakmaya başlayın. Başarılar dilerim!
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İhracat Desteklerinden Sadece Büyük Firmalar mı Faydalanabilir?
Hayır. İhracat destekleri programlarının büyük çoğunluğu, özellikle KOSGEB iş birliğiyle yürütülenler, KOBİ’ler (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) için tasarlanmıştır. Turquality gibi çok yüksek limitli programlar belli bir ciro ve kurumsallık isterken, fuar katılımı, pazarlama ve e-ihracat desteklerinden yeni başlayan KOBİ’ler de rahatlıkla faydalanabilir.
2. Destekler Hibe midir, Yoksa Geri Ödemesiz Kredi midir?
Ticaret Bakanlığı’nın ihracat desteklerinin büyük çoğunluğu “geri ödeme (reimbursement)” esasına dayanır. Yani firma önce harcamayı yapar, faturasını sunar ve harcamanın desteklenen kısmını daha sonra geri alır. Bunlar hibe niteliğindedir (geri ödenmesi gerekmez), ancak nakit akışını yönetirken bu süreci göz önünde bulundurmalısınız.
3. Hangi Harcamalar En Yüksek Destek Oranına Sahiptir?
Genellikle stratejik öneme sahip faaliyetler daha yüksek destek oranına sahiptir. Bunlar arasında Turquality kapsamında yer alan yönetim danışmanlıkları, yurt dışı marka tescil giderleri ve Ticaret Bakanlığı’nın belirlediği ‘Hedef Ülkelerdeki’ fuar katılımları yer alır. Oranlar %50 ile %75 arasında değişebilir.
4. 5 Milyon TL’lik Üst Limit Tek Bir Kalem İçin mi Geçerlidir?
Hayır. 5 milyon TL’lik limit, tek bir harcama kalemi için değil, genellikle stratejik programlar (özellikle Turquality) kapsamında bir firmanın belirlenen bir süreç (örneğin 5 yıl) boyunca alabileceği toplam maksimum destek miktarını ifade eder. Bu rakam, farklı destek kalemlerinden gelen toplu bir limittir.
5. Yurt Dışı Pazarlama Faaliyetleri İçin Destek Alabilir miyim?
Kesinlikle. Tanıtım, reklam, sosyal medya ve arama motoru pazarlaması (SEM) gibi yurt dışı pazarlama faaliyetleriniz desteklenir. Bu destekler, e-ihracat programları veya genel markalaşma destekleri kapsamında yer alır ve dijital pazarlama bütçenizi önemli ölçüde artırabilir.
6. Başvuru Sürecinde Hata Yaparsam Ne Olur?
En sık karşılaşılan hata, harcamanın ön onay alınmadan yapılması veya fatura/ödeme dekontlarının eksik sunulmasıdır. Eğer destek başvurunuz bu tip usul hataları nedeniyle reddedilirse, harcamanın tamamı firmanızın üzerinde kalır. Bu nedenle, sürece başlamadan önce mevzuatı iyi okumak veya profesyonel danışmanlık almak önemlidir.
7. Ticaret Bakanlığı Destekleri ile KOSGEB Destekleri Arasındaki Temel Fark Nedir?
KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı) daha çok firmanın yerel gelişimine, yerel AR-GE’ye ve genel kurumsallaşmasına odaklanır. Ticaret Bakanlığı destekleri ise doğrudan dış ticarete, markalaşmaya ve yurt dışı pazarlama/pazara giriş faaliyetlerine odaklanmıştır. İhracatın operasyonel ve finansal yükünü azaltmak için Ticaret Bakanlığı destekleri daha kapsamlıdır.
